1.
Tôi có quen một phụ nữ Huế, là chủ nhân một ngôi nhà vườn nổi tiếng ở
đất thần kinh. Mỗi khi có dịp tiếp chuyện bà, tôi luôn bị cuốn hút bởi
sự lịch lãm, nét quý phái tỏa ra từ thần thái của bà. Khi xuất hiện
trước người khác,
bà luôn chăm chút bản thân từng ly, từng tí, từ trang phục, kiểu tóc đến
cử chỉ, ngôn từ. Cứ ngỡ, sự đài các, nét sang trọng kia do bà tạo ra là
cốt để xứng hợp với vị thế hiện tại của bà. Nhưng không phải vậy! Nhiều
người quen biết bà cho tôi hay: kể cả những
lúc khốn khó nhất thì phong thái của bà cũng kiêu sa, đài các như mặc
định. Sau ngày hòa bình, cả Huế đều lam lũ mưu sinh. Gia cảnh của bà
cũng sa sút: bà phải ăn cơm độn, mặc áo cũ; phải cuốc xới mảnh vườn
trong phủ đệ, vốn chỉ trồng hoa và cây kiểng, để
trồng các loại rau quả góp thêm cho bữa ăn hàng ngày. Nhưng mỗi khi bước
chân ra khỏi tòa phủ đệ thâm nghiêm ấy, bà đều ngồi xe xích lô, mặc
những chiếc áo dài không một nếp nhăn, khoác chiếc phu-la mệnh phụ màu
trắng. Người ta nói rằng bà nhất mực gìn giữ
một phong cách sống riêng, mà họ gọi là kiểu Huế, cho dẫu vật đổi sao dời.
Hiển thị các bài đăng có nhãn HỒN XƯA-CHỐN CŨ. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn HỒN XƯA-CHỐN CŨ. Hiển thị tất cả bài đăng
CÔ GÁI HUẾ VỚI TRANH THIẾU NỮ CỦA HỌA SĨ ĐINH CƯỜNG
PHẠM THANH CHÂU
Trí nhớ, khoảng năm 1970, sau khi tốt nghiệp, tôi được bổ về Quảng Điền, Thừa Thiên - Huế, làm việc. Quảng Điền cách Huế vài chục cây số, có cái địa danh rất nhiều người biết là phá Tam Giang với hai câu thơ: “Thương em anh cũng muốn vô/ Sợ truông nhà Hồ, sợ phá Tam Giang”.
Phá Tam Giang cách quận lỵ, là chợ Ngũ Xã, chừng một cây số. Thỉnh thoảng tôi ra đứng nhìn cái đầm nước rộng mông mênh đó mà chẳng thấy một chút xúc động, mơ mộng nào. Phía bên kia mờ mịt bờ dương liễu xanh thẫm, xa đến nỗi thành một vạch dài, chia cắt nước với trời. Sau lưng tôi là bờ đất với những cây dại rải rác. Làng xóm ở tít đằng xa. Sau lũy tre xơ xác là những ngôi nhà tre lụp xụp bên cạnh những thửa ruộng, những con đường quê vắng vẻ. Chiến tranh đã làm nhiều người chết, một số khác tìm về thành phố sống lây lất, chỉ còn lại những người liều thân, sống bám ruộng đồng để săn sóc mồ mả tổ tiên, ông bà, cha mẹ...
Trí nhớ, khoảng năm 1970, sau khi tốt nghiệp, tôi được bổ về Quảng Điền, Thừa Thiên - Huế, làm việc. Quảng Điền cách Huế vài chục cây số, có cái địa danh rất nhiều người biết là phá Tam Giang với hai câu thơ: “Thương em anh cũng muốn vô/ Sợ truông nhà Hồ, sợ phá Tam Giang”.
Tác phẩm “Theo em về Huế”
Phá Tam Giang cách quận lỵ, là chợ Ngũ Xã, chừng một cây số. Thỉnh thoảng tôi ra đứng nhìn cái đầm nước rộng mông mênh đó mà chẳng thấy một chút xúc động, mơ mộng nào. Phía bên kia mờ mịt bờ dương liễu xanh thẫm, xa đến nỗi thành một vạch dài, chia cắt nước với trời. Sau lưng tôi là bờ đất với những cây dại rải rác. Làng xóm ở tít đằng xa. Sau lũy tre xơ xác là những ngôi nhà tre lụp xụp bên cạnh những thửa ruộng, những con đường quê vắng vẻ. Chiến tranh đã làm nhiều người chết, một số khác tìm về thành phố sống lây lất, chỉ còn lại những người liều thân, sống bám ruộng đồng để săn sóc mồ mả tổ tiên, ông bà, cha mẹ...
ÐỔ XĂM HƯỜNG VÀ HAI BỘ XĂM HƯỜNG HUẾ XƯA
Trần Đức Anh Sơn
1. Đổ xăm hường
Đổ xăm hường là một trò chơi tao nhã, có
nguồn gốc Trung Hoa, thuở trước rất được người Huế ưa chuộng. Thoạt
tiên, trò chơi này xuất phát từ trong Nội, sau phổ biến dần trong dinh
thự của các vương tôn, công tử và quan lại triều đình nhà Nguyễn, rồi
mới lan truyền ra dân gian.
Xăm có nguồn gốc từ chữ 籤 (thiêm), nghĩa là “cái thẻ”. Hường là lối đọc trại từ chữ 紅 (hồng), nghĩa là “màu hồng”, nhưng do chữ 紅 đồng âm với chữ 洪 trong chữ 洪 任 (Hồng Nhậm) là tên của vua Tự Đức (cầm quyền: 1848 – 1883) nên phải kiêng.
Đổ xăm hường là trò chơi gieo 6 “hột súc
sắc” (còn gọi là “hột tào cáo”) để dành những chiếc thẻ khắc chữ màu đỏ,
ghi các học vị trong hệ thống khoa cử thời xưa gồm: 秀才(tú tài), 舉 人 (cử nhân), 進 士 (tiến sĩ), 會 元 (hội nguyên), 探 花 (thám hoa), 榜 眼 (bảng nhãn) và 狀 元 (trạng nguyên).
Ngay tên gọi của các thẻ xăm cũng đã thể hiện cái nho nhã của trò chơi
cũng như tinh thần cầu học và ước vọng khoa bảng của người xưa.
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)

